قبل از اینکه به سراغ فول فریم برویم و آنرا کشف کنیم، باید معنای یا کارایی سنسور را یاد بگیرید. رسم شده است که موقع خرید یا استفاده از دوربین های DSLR یا همان دوربین های عکاسی که فیلمبرداری هم انجام میدهند، سریع میپرسیم که فول فریم است؟ خب اگر دوربین فول فریم باشد به چه کاری می آید؟ اگر دوربین فول فریم نباشد، چه چیزی را از دست میدهیم؟ برخی افراد که مقداری اطلاعات دارند میگویند : در دوربین فول فریم، اندازه سنسور بزرگتر است، خب باشد، باز هم به چه کاری می آید؟

با من باشید تا یکبار برای همیشه فول فریم برای شما معنا شود.

سعی میکنیم برخلاف تمام سایتهایی که این موضوع را کاملا پیچیده نموده و درک آن برای مخاطبین بسیار سخت شده است را به زبانی کاملا ساده بیان کنیم.

سنسور در بحث فول فریم

زمانی که میخواهیم معنای فول فریم را بدانیم، اصلا متوجه شویم که فول فریم بودن دوربین به چه کاری می آید، میبایست با واژه یا کلمه یا قطعه ی سنسور در دوربین های دیجیتال آشنا شوید.

به عکس بالا توجه کنید، جایی را که با فلش قرمز مشخص نموده ایم، سنسور میگوییم، سنسور قطعه ای در دوربین است که هر چه لنز میبیند، روی آن تشکیل میشود، یا هر چه را که لنز میبیند و شما از چشمی میبینید، یا در ال سی دی دوربین میبینید، روی سنسور شکل میگیرد و توسط دوربین روی کارت ذخیره دوربین نگهداری میشود.

سنسور دوربین دیجیتال دارای اندازه های مختلفی است که با توجه به نیاز باید یکی از اندازه های سنسور را انتخاب و شروع به کار کنیم، یعنی اگر قصد خرید دوربین داریم، فضای کافی در محل استودیو داریم، توانایی مالی بالا نیست، اصرار نکنیم که حتما دوربین با سنسور فول فریم تهیه کنیم، با خواندن این مقاله تا انتها، به نتایج خوبی خواهید رسید.

اندازه های سنسور در بحث فول فریم

وقتی که میخواهیم دوربین تهیه کنیم یا عکاسی یا فیلمبرداری کنیم، اندازه ی سنسور نقش تعیین کننده ای در حاصل نهایی کار ما دارد.

تا این تاریخ که مقاله را ویرایش نموده ایم، سنسورهای تولید شده در دوربین های دیجیتال به چند اندازه تقسیم میشوند :

 به عکس بالا توجه کنید، از بالا سمت چپ کوچکترین اندازه ی سنسور شروع میشود تا پایین سمت راست بزرگترین اندازه ی سنسور وجود دارد.

دوربین های حرفه ای موجود در بازار که برای عکاسی و فیلمبرداری تجاری مورد استفاده قرار میگیرند، مطابق عکس بالا، سنسورهای زیر را دارند :

  • Four Thirds
  • APS-C
  • DX
  • Full Frame
  • Medium Format

به شکل 5 گزینه ی نوشته شده دقت کنید، پایین هر یک اندازه ای برحسب میلی متر نوشته شده است. مثلا فول فریم 360 در 240 میباشد. اگر به سانتی متر حساب کنیم میشود 3.6 در 2.4 که همین اندازه را فول فریم میگوییم. تا اینجا متوجه شده اید که وقتی میگوییم فول فریم چه چیزی مد نظر ما میباشد، در واقع یکی از اندازه های طول در عرض سنسور دوربین، را فول فریم میگوییم.

70

اندازه سنسور در دوربین های فول فریم هم اندازه نگاتیو یا همان فیلم های دوربین های قدیمی یا آنالوگ است که در تصویر بالا با خط کش اندازه گیری شده است.

چرا به اندازه 36 در 24 فول فریم میگوییم

کادر دوربین های فول فریم کراپ یا حاشیه یا حالت بسته ندارد ، تصویر زیر را ببینید : 

71

از سمت چپ اولین گزینه فول فریم است، یعنی در اطراف حاشیه سنسور هیچ فضای خالی وجود ندارد و تمام سطح سنسور دوربین تصویر تشکیل میشود، سنسور وسط را نگاه کنید، اطرافش کادر مشکی وجود دارد، عکس سمت راست، فضای مشکی اطراف خیلی بیشتر است، حال مجدد به سنسور فول فریم نگاه کنید، اطرافش فضای مشکی وجود ندارد، یعنی وقتی در چشمی یا ال سی دی دوربین نگاه میکنیم، تمام سطح سنسور تصویر وجود دارد و دقیقا همان چیزی که در چشمی می بینیم به صورت عکس یا فیلم ذخیره میشود اما در اندازه های کوچکتر از فول فریم، در چشمی یا ال سی دی تصویر را میبینیم اما وقتی به عکس ذخیره شده را نگاه میکنیم، متوجه حذف شدن فضایی از چهارطرف عکس نسبت به کادر واقعی دوربین خواهیم شد، این یکی از اختلافات سنسور فول فریم با اندازه های کوچکتر از خود میباشد.

فضای بیشتر در دوربین فول فریم

زاویه دید در دوربین های فول فریم بسیار باز و وسیعتر از سایر حسگرها میباشد، همین اختلاف موجب قیمت خیلی بیشتر یک دوربین فول فریم با اندازه کوچکتر خود مثلا APC میشود.

فرض کنید در لوکیشنی یا فضایی قرار گرفته و میخواهید عکاسی کنید، اگر دوربین شما فول فریم نباشد باید برای جا دادن کل نما و افراد چند قدم به عقبتر بروید، تا کجا، تا دیوار پشت سر، تا جایی که همه افراد یا همه اشیایی که میخواهید درون کادر قرار بگیرند، امیدوارم جا شوند، اگر جا نشوند، و احیانا اگر با چنین موردی روبرو شده باشید، معنا یا کارایی فول فریم را خیلی بیشتر درک نموده اید، حال اگر دوربین فول فریم باشد به دلیل بزرگ بودن سنسور و فضای بیشتر برای ذخیره شدن تصاویر، پس نیازمند عقب رفتن نیستید و خیلی بهتر از سنسورهای کوچکتر عمل خواهید نمود، البته فول فریم هم تا جایی جوابگو است، وقتی که فول فریم هم نتواند تمام کادر شما را ذخیره کند، پای لنزهای واید یا سوپرواید به میان می آید تا توانایی ما را در گرفتن نماهای بزرگتر بیشتر نماید.

LensCropFactor

 

در تصویر بالا، خطوط نقطه چین یا بریده شده که یکدیگر را قطع نموده اند سنسور کوچکتر از فول فریم است که نمیتواند تمام درخت را ذخیره کند اما خطوط قرمز رنگ همان فول فریم است که میبینید وقتی دو دوربین را دقیقا در یک نقطه قرار دهیم، فول فریم میتواند فضای بیشتری را از چهار جهت بالا، پایین، چپ و راست ذخیره نماید و این دلیل برتری بسیار بزرگی است برای اینکه بخواهیم از دوربین با سنسور فول فریم یا بزرگتر استفاده کنیم.

مقایسه سنسورهای فول فریم و کراپ

تا این لحظه میدانید که فول فریم هم اندازه ی نگاتیوهای عکاسی است که در گذشته در دوربین های فلیم خور یا آنالوگ استفاده میکردیم، و عرض فول فریم 36 میلی متر است، از این به بعد بدانید که سنسورهای فول فریم بنام 35 میلی متر نیز شناخته میشوند. حال سنسورهای کراپ Crop یا اصطلاحا کادر بسته، سنسورهای کوچکتر از 35 میلی متر یا فول فریم هستند. در سنسور کراپ، فاصله کانونی کم میشود، و تصویر نیم برابر نسبت به فول فریم زوم میشود و حاشیه ی تصویر حذف خواهد شد یعنی جزئیات حاشیه ها از دست خواهید داد.

به تصویر بالا توجه کنید، در یک نگاه ساده، تفاوت را احساس خواهید نمود، فول فریم تمام لب به لب عکس را نمایش میدهد اما سنسور کراپ فقط محدوده ی کادر سفید، یعنی هر چیزی که در کادر سفید وجود دارد دیده میشود و هر چه که از کادر سفید بیرون است تا حاشیه، در کراپ سنسور دیده نخواهد شد. پس در سنسورهای کوچکتر از فول فریم، ما بخش هایی از تصویر را از دست خواهیم داد مجبور میشویم عقبتر برویم و اگر باز هم نتیجه مطلوب نشد باید از لنزهای واید یا سوپر واید استفاده کنید.

آیا وقت اون رسیده به سراغ یک دوربین فول فریم بریم؟

با خریدن یک دوربین با سنسور فول فریم مزیت هایی بدست خواهیم آورد و از طرفی نکات منفی دیگری نیز وجود خواهد داشت که با شما مرور میکنم.

یه چیزی رو بیاد داشته باشید، اگر روزی عکسی را دیدید و گفتید چقدر زیباست و یا دیگران عکسی را به شما نشان دادند و گفتند چه زیباست، بدانید که عکس زیبا را دوربین نمیتواند بگیرد، این شما هستید که عکس را میگیرید نه دوربین، یعنی زیبایی ها در عکس را عکاس با نگاهش و شکار بموقع، در لحظه، ثبت مینماید، این زیبایی توسط هر دوربینی چه فول فریم و چه کراپ یا کادر بسته تر از فول فریم نیز گرفته میشود هیچوقت این جمله من رو فراموش نکنید.

یادم میاد یک دوربین کانن 70دی داشتم که از نوع کراپ سنسور یعنی سنسور کوچکتر از فول فریم است، عکس های زیبای زیادی رو گرفتم و آموزشهای حرفه ای به هنرجوها دادم، یک مشکل بزرگ باهاش داشتم، هر چیزی که در چشمی یا ال سی دی میدیدم اوکی بود اما موقعی که عکس گرفته میشد متوجه حذف شدن حاشیه ها میشدم و از دست رفتن برخی جزئیات که در گوشه ها بودند مخصوصا زمانی که در گرفتن عکس عجله داریم و این موضوع رو ممکنه فراموش کنیم.

مزیت های سنسور فول فریم

1. دریافت نور بیشتر در سنسور فول فریم

سنسور فول فریم یا 35 میلی متر به دلیل بزرگتر بودن سطح خود، امکان دریافت نور بیشتری را دارد و به همین دلیل در حاشیه ی تصاویر خود تاریکی کمتری که به آن وی نیت نیز گفته میشود را خواهید داشت و یک برتری است. در نرم افزار ACR ادوبی کمرا را، یک بخش ایجاد شده بنام ویی نی یت Vignette، وقتی چهار طرف تصویر به صورت خیلی ملایم، تاریکتر از مرکز تصویر باشد اصطلاحا وی نیت گفته میشود، ویی نی یت در دوربین اغلب به خاطر کمتر رسیدن نور به سنسور رخ میدهد که بجز اینکه عکاس باید تنظیمات را درست انجام دهد، مسئله ی اندازه سنسور خیلی تاثیر گذار است.

جالب است بدانید در کارهای سینمایی و تولید کلیک ویدیویی، ما عمدا به خاطر جذابیت و هم اینکه بیننده تمرکزش روی مرکز تصویر باشد، اطراف تصویر را ویی نی یت ایجاد میکنیم، بله، حاشیه ها عمدا تاریکتر از مرکز تصویر تاریکتر میشوند اما خیلی ملایم، این یک تکنیک سینمایی است که در پکیج های آموزش تدوین فیلم مانی سافت ارائه شده است . اگر به تدوین فیلم علاقه دارید، پیشنهاد میکنم پکیج های آموزش و تجاری ما را مشاهده کنید.

در هنر تصحیح رنگ عکس با ادوبی کمرا را Adobe Camera Raw براحتی میتوانیم این مشکل ویی نی یت را برطرف کنیم و از طرفی باز هم میتوانیم برای جذاب شدن حس و حال عکس و متمرکز نمودن مخاطب در مرکز تصویر، تکنیک وی نیت سینمایی را اجرا کنیم.

اگر به تصحیح رنگ عکس و تولید رنگ های کاملا حرفه ای در عکس بدون نیاز به استفاده از فایل آماده یا پریست رنگ علاقه دارید، دو پکیج آموزشی تصحیح رنگ با کمرا را و پکیج آموزش اصول لایتروم ما را مشاهده کنید.

2. کارایی بیشتر در آیزو ISO با سنسور فول فریم

وقتی که سنسور یک دوربین بزرگتر میشود، پیکسل های ذخیره جزئیات نیز بزرگتر میشوند، که همین امر موجب میشود مقدار نویز ایجاد شده در تصویر خیلی خیلی کمتر شود و یک امتیاز است. نمیتوانم بگویم که دوربین های کراپ دارای نویز زیادی هستند چون این بهتر بودن کاهش نویز در فول فریم نسبت به کراپ دو استاپ یا تو مرحله کار را بهتر مینماید، اما در این حین شرکت های تولید کننده دوربین نیز تمام سعی خود را برای کاهش نویز در دوربین های کراپ مینمایند که روز به روز وضعیت بهتر میشود، از طرفی با پکیج های آموزشی گفته شده در بالاتر براحتی میتوانید نویز را در عکسهای گرفته شده کاهش دهید و وضعیت تصویر را خیلی بهتر نمائید.

3. کنترل عالی عمق میدان در سنسور فول فریم

میرسیم به یکی از مهمترین تفاوت های سنسور فول فریم با کراپ و کوچکتر، توانایی در اعمال عمق میدان تصویر چه در عکاسی چه در فیلمبرداری، همیشه جای بحث دارد، خیلی باعث زیبایی میشود، موجب جداسازی سوژه از بکگراند، موجب بلور نمودن بکگراند و در نهایت بالا بردن جذابیت بیشتر تصویر میشود.

برخلاف سنورهای کراپ، سنسور فول فریم هیچ تاثیری روی عملکرد و تنظیمات شما روی عمق میدان ندارد، میدانید چرا؟ چون در دوربین کراپ حین عکاسی نیم برابر زوم ناخواسته وجود دارد و همین موضوع روی اعمال عمق میدان تاثیرگذار خواهد شد. عمق میدان کم در سنسور فول فریم بسیار جذاب است، بلور در بکگراند سوژه کاملا نظر مخاطب را جلب مینماید، با مقداری جلو رفتن و نزدیک نمودن دوربین به سوژه، بکگراندی بسیار بلور و در نهایت بوکه هایی خاص را تولید خواهیم نمود.

4. افزایش کارایی داینامیک رنج و عمق رنگ در سنسور فول فریم

سنسور فول فریم بخاطر تکنولوژی خود، توانایی ذخیره تون های رنگ بیشتر در بخش های سایه و روشنایی را دارد، این یعنی یک تصویر با جزئیات خیلی بیشتر، و در نتیجه کیفیت بالاتر. در دنیای عکس و فیلم هرچقدر توانایی ذخیره جزئیات در سایه ها و روشنایی ها باشیم حین تصحیح رنگ و اعمال تکنیک ها، با کاهش کیفیت کمتری روبرو میشویم، رنگ ها خیلی بهتر بر روی پیکسل ها قرار خواهند گرفت و این نیز یکی از دلایلی است که استفاده از فول فریم ما را متفاوت خواهد نمود.

معایب یا بدی های سنسور فول فریم

1. هزینه

پولی که برای تهیه یک دوربین با سنسور فول فریم باید بپردازید خیلی بیشتر از یک دوربین کراپ است و همچنین خرید لنزهایی که برای دوربین های فول فریم ساخته شده اند هزینه ی بیشتر نسبت به لنزهای تولید شده برای دوربین کراپ هستند.

2. اندازه و وزن

دوربین های فول فریم بخاطر اندازه سنسور خود دارای اندازه و وزن بیشتری هستند، با توجه به فیزیک دست های شما و توانایی بدنی که دارید باید این موضوع را در نظر بگیرید ساعت ها نگه داشتن این دوربین در دست آنهم به همراه یک لنز که سنگینی خود را دارد کار ساده ای نخواهد بود، نمیگویم که نمیتوانید، مگر چند کلیو میشود، فکر کنید 3 کیلو مثلا، در کلام و شروع کار، اوایل موردی نیست، اما وقتی همین چند کیلو دوربین و لنز را قرار باشد ساعت ها در دست بگیرید مطمئن باشید که خسته خواهید شد، من از نظر جثه فیزیکی درشت هستم اما باز هم این خستگی از طولانی مدت گرفتن دوربین در دست را حس میکنم، بدون شک به سراغ سه پایه ها خواهیم رفت که اشکالی هم ندارد، میخواهم بدانید که این دوربین با لنزهایی مثلا 70-200 بسیار سنگین خواهد شد، پس دوربین را بر اساس نیاز خود تهیه کنید، ممکن است هیچوقت نیازمند داشتن یک دوربین فول فریم نباشید.

3. مشکل گرفتن عکسهای پشت سر هم در فول فریم

به دلیل بزرگ بودن پیکسل های سنسور فول فریم، دوربین زمان بیشتری را برای ذخیره تصویر در کارت حافظه لازم دارد، حالا مشکل کجاست؟ وقتی که میخواهیم عکسهایی با سرعت بالا و البته پشت سر هم یا Burst بگیریم، دوربین زمان بیشتری را نسبت به کراپ سنسور لازم دارد پس ذخیره عکس با مقداری کندی روبرو خواهد شد. این مورد را زمانی لمس خواهید نمود که یک عکاس حرفه ای شده اید و همزمان با چندین دوربین فول فریم و کراپ کار کرده اید و تفاوت را احساس خواهید نمود.

چه سبک عکاسی را انجام میدهید؟

بدون شک نوع سبک عکاسی شما در تهیه یک دوربین فول فریم، یا مدیوم (50 میلی متر) یا کراپ سنسور میتواند تعیین کنده باشد که آیا دوربین فول فریم تهیه کنید یا کراپ.

.عکاسی از دشت و فضای بار

دوربینی که برای عکاسی از دشت و طبیعت استفاده میکنید نیازمند توانایی گرفتن عکس در نور کم، ذخیره ی جزئیات بیشتر، قابلیت گرفتن عکس با آیزو بالا میباشد، تمام این موارد در یک دوربین فول فریم وجود دارند، خبر خوب اینکه در پکیج های عکاسی مانی سافت با تدریس استاد محمد ملکی، آموزش عکاسی از طبیعت و قواعد آن نیز آموزش داده خواهند شد.

.پرتره یا عکاسی سوژه

در عکاسی سوژه و پرتره، عمق میدان خیلی کم یا بلور بکگراند سوژه بسیار بسیار مهم است، دوربین فول فریم اینکار را برای شما به خوبی انجام خواهد داد. با عمق میدان کم و ایجاد تاری بکگراند، موجب خواهید شد که سوژه خیلی عالی تر به نظر برسد و تمام تمرکز مخاطب به سوژه جلب شود.

.عکاسی حیات وحش و حیوانات

دوربین فول فریم فاقد قابلیت تله فوتو میباشد، این قابلیت در دوربین های کراپ وجود دارد، در عکاسی حیات وحش و حیوانات، نیازمند گرفتن عکسهای خیلی سریع با قابلیت پشت سرهم یا Burst هستید، که دوربین فول فریم به دلیل بزرگ بودن سنسور، نسبت به کراپ سنسور کندتر عمل خواهد نمود. اما خب، نباید نادیده گرفت که در عکاسی حیات وحش نیازمند عکاسی با نور کم هستیم که دوربین فول فریم در اینجا گزینه ی مناسب تری نسبت به کراپ است.

.عکاسی ورزشی و پرسرعت

باز هم مانند عکاسی حیات وحش و حیوانات، در عکاسی ورزشی نیازمند گرفتن عکس با نور کم هستیم، نیازمند گرفتن سوژه با بکگراند بلور هستیم، اما مشکلی وجود دارد، در عکاسی ورزشی و حیوانات نیازمند گرفتن عکسهای خیلی سریع هستیم. در دوربین فول فریم به دلیل پایین بودن میزان سرعت نرخ فریم اشکالی در گرفتن عکاسهای دارای سوژه ورزشی و خیلی سریع وجود دارد.

چاپ و شارپ

اگر عکاسهای خود را برای چاپ میگیرید، اگر عکسهای شما در اندازه های بزرگ چاپ میشود، بدون شک دوربین فول فریم به دلیل ذخیره نموده جزئیات و نور خیلی بیشتر، شارپ یا وضوح عالی تری را ثبت مینماید و در چاپ اندازه های بزرگ خیلی کارامد است اما اگر اندازه های چاپی شما بیشتر از یک کاغذ A4 نیست، پیشنهاد دوربین فول فریم را به شما نمیدهیم، چون در این اندازه و کوچکتر از آن، شارپ خیلی به چشم نمی آید.

تجربیات مانی سافت در عکاسی برای انتخاب دوربین

اگر یک عکاسی تازه کار هستید، استفاده از دوربین فول فریم را به بعدها موکول نموده و از کراپ استفاده کنید.

اگر از دوستان و خانواده عکاسی میکنید بهترین پیشنهاد به شما کراپ سنسور است.

اگر قرار است کنترل عالی روی مثلث نوردهی (آیزو، شاتراسپید، اپرچر) داشته باشید و قرار است عکس و تصاویر را قبل از ذخیره شدن ببینید، بدون شک دوربین فول فریم بهترین گزین است.

شما باید گرفتن عکس با تنظیمات حرفه ای را یاد بگیرید پس دوربین شما فول فریم خواهد بود اما اگر دوره عکاسی با مانی سافت ندیده اید، با تنظیمات دوربین ها آشنا نیستید، در هر شرایطی نمیتوانید بهترین عکس را از لحاظ نور و رنگ بدست بیاورید، باید به سراغ تنظیمات اتوماتیک بروید و یک دوربین کراپ سنسور تهیه کنید.

آیا خرید یک دوربین فول فریم شما را به یک عکاس بهتر تبدیل میکند؟

ممکن است که این جمله برای شما آشنا باشد که یک دوربین عکاسی میتواند شما را به یک عکاسی حرفه ای تبدیل کند، بدانید که مهارت در عکاسی، گرفتن عکسهای حرفه ای، به دید عکاس، انجام عکاسی عملی بسیار فراوان، بستگی دارد، هستند افراد خیلی زیادی که با ساده ترین دوربین ها و بدون دوربین فول فریم، عکسهایی خیره کننده میگیرند، پس برای عکاس شدن، آموزش درست را با مانی سافت بگذرانید، خیلی خیلی خیلی تمرین کنید و همه ی فکر شما دوربین فول فریم نباشد.

آیا به دوربین فول فریم برای گرفتن عکسهای زیبا نیاز داریم ؟ خیر. البته که نه. دوربین های امروزه در سطح کراپ سنسور تولید میشوند که عکسهایی حرفه ای میگیرند.

اگر یک عکاس هستید با تجربه فراوان و با هنر عکاسی کسب درآمد میکنید، پس با تهیه یک دوربین فول فریم، مزیت های بیشتری را بدست خواهید آورد.

تغییر از دوربین کراپ سنسور به فول فریم

اگر فکر میکنید که وقت تغییر از دوربین کراپ به فول فریم است باید چند مورد را کاملا بررسی کنید. لنزهای خود را بررسی کنید که با دوربین فول فریم هماهنگ میشوند یا خیر، چون اگر نشوند باید دوباره لنز بخرید و خرج زیادی را متحمل خواهید شد. نوع عکاسی هاییکه بالاتر اشاره نمودم را نیز مد نظر بگیرید. قیمت دوربین های فول فریم را هم بررسی کنید.  پرش به سمت یک دوربین فول فریم از کراپ، میتواند یک جهش و قدمی بزرگ باشد و مزیت هایی خواهد داشت.